Konut kredisi başvurusu yaptığınızda bankalar hem sizi hem de konutu değerlendirir.
Konutu değerlendirirken şu unsurlar önemlidir:
Konut kredisi kullanacağınız gayrimenkulün krediye uygun olup olmadığının anlaşılması için öncelikle ekspertiz çalışması yapılması gerekmektedir. Ekspertiz çalışması sonunda bir ekpertiz raporu hazırlanır.
- Tapuda herhangi bir şerh ya da başka ipotek var mı?
- Kat irtifakı var mı?
- Bina yapı ruhsatına uygun mu?
Bu tip soruların yanıtları ve binanın yaklaşık değeri ekspertiz raporunda toplanır. Bu rapor temiz çıkar ise ise konut, kredi için uygundur.
Sizi değerlendiriken bankalar şu 3 ana unsura bakarlar.
- Geri Ödeme Gücünüz
- Kredi Özgeçmişiniz
- Peşinat
Geri Ödeme Gücü
Konut kredilerisi verirken bankalar aylık ödemelerinizi yapacak ödeme gücünüzün olup olmadığını değerlendirirler. Bankalar aylık konut kredisi taksitiniz dahil tüm ödemelerinizin toplamının sizin toplam net geliriz ile oranlanması ile belli bir oran hesaplar. Bu oran %40 dan düşükse, bankalar kadar kredi ödeme gücünüzi yeterli kabul ederler. Örneğin 500 TL lik taşıt krediniz, 500TL kredi kartı ödemeniz varsa toplam gideriniz 1.000 TL dir. 1000 TL konut kredisi ödeyecekseniz gideriniz 2.000 TL ye çıkacaktır. 2.000 TL nin gelirinizin %40 ını geçmemesi için aylık geliriniz 5.000 TL ve üzeri olması gerekmektedir. Evli iseniz bankalar eşinizin gelirini de hesaba katar.
Kredi Notunuz ve Kredi Özgeçmişiniz
Bankaların değerlendirme yaparken Kredi Kayıt Bürosu (KKB) kaydınıza bakarlar. KKB hangi bankadan ne kadar kredi kullandığınızı, kalan borcunuzu , kredi kartı ödemelerini ve limitlerinizi bilir. Son 5 yıl içerisindeki icra takibi, geç ödemeler ve iptal edilen kartlar da bu kayıtlardadır.
KKB kayıtlarında sahip olduğunuzama kullanmadığınız kredi kartınızında saklıdır. Örneğin 50.000 TL lik mortgage kredinizin 40.000 TL borcu kalmışsa banka bunu bilir. Yüksek limitli kredi kartları da olumsuzluğa yol açabilir, limitinizin yüksek olması ve bu limiti kullanmamış olsanız bile risk teşkil eder.
Kredi skoru (Kredi Notu) kredi özgeçmişiniz, geliriniz ve kişisel bilgileriniz (evlilık durumunuz, eğitiminiz, oturduğunuz il , çocuk sayınız ,araç ve emlak sahibi olmanız) gibi etmenleri hesaplayarak size bir puan verilmesi işlemidir. Skorlama ile aldığınız puan belirli bir puanın altında ise krediniz onaylanmaz. Her banka kendi skor kartını kullanır.
Peşinat
Genelde bankalar %25 peşinat isterler, yani alacağınız konutun %75 ine kadar kredi kullanabilirsiniz. Bazı bankalar %100 kredi de kullandırabilir, ama %100 kredi kullanmak istediğinizde ikinci bir gayrimenkul ipoteği vermeniz gerekir ve daha yüksek faiz ödersiniz.
Çok nadir de olsa kefile ihtiyaç duyabilirsiniz. Örneğin sizinle birlikte yaşayan annenizin emekli maaşını gelire dahil etmek isterseniz, yurt dışında çalışıp da Türkiye’de konut kredisi kullanmak isterseniz, krediye kefil alınır. Ödeme güçlüğü olursa hem sizden hem de kefilden tahsilat yapılabilir.